Przewinięci

to książka o ludziach, którzy żyją z telefonem w ręku.

O tych, którzy biorą smartfona do łazienki, przeglądają go na ulicy, podczas posiłku i rozmowy.

O tych, którzy szukają w telefonie odpoczynku, ucieczki, inspiracji, a czasem po prostu – innych ludzi.

Czy jesteś gotowy
zobaczyć swój dzień
i swój smartfon
z innej perspektywy?

Projekt badawczy

"Przewinięci" to książka oparta na wynikach badań międzynarodowego projektu #HumanePhone, który przygląda się smartfonowym nawykom ludzi z różnych krajów, kultur i pokoleń. Pokazuje, jak korzystanie z inteligentnych telefonów wpływa na nasze zdrowie, koncentrację, relacje i jak zmienia sposób naszego funkcjonowania w świecie, w którym smartfon przestał być gadżetem, a stał się naszym codziennym towarzyszem.

Nawyki Polaków

9 na 10 Polaków zasypia z telefonem, co drugi przegląda telefon podczas gotowania i jedzeni, co czwarty bierze go do wanny. Smartfon nie jest już tylko narzędziem – jego przeglądanie stało się naszym codziennym nawykiem. „Przewinięci” to książka o ludziach, którzy bezwiednie sięgają po telefon od rana do nocy – przy śniadaniu, w pracy, w trakcie spotkania z kimś, a nawet podczas mycia zębów.

AUTORZY

Magdalena Hodalska

Uniwersytet Jagielloński

profesor UJ w Instytucie Dziennikarstwa, Mediów i Komunikacji Społecznej UJ; redaktorka naczelna czasopisma „Zeszyty Prasoznawcze”. Autorka ponad 120 publikacji naukowych. Redaktorka monografii w języku polskim i angielskim (opublikowanych przez wydawnictwa Brill i Interdisciplinary Press Oxford). Kierownik międzynarodowych projektów badawczych, m.in. Fears and Anxieties in the 21st Century (2013-2016 Oxford); Dziennikarstwo traumy. Trauma dziennikarzy/ Journalism of Trauma/ Trauma of Journalists (UJ, Kraków, od 2017), HumanePhone. Od 2022 roku ekspert Komisji Europejskiej.

Absolwentka dziennikarstwa i kulturoznawstwa na Uniwersytecie Jagiellońskim. Autorka monografii: Korespondent wojenny. Ofiarnik i ofiara we współczesnym świecie (Kraków 2006); Śmierć Papieża, narodziny mitu (Kraków 2010); Trauma dziennikarzy. Dziennikarstwo traumy (Kraków 2017); Kataklizmy w mediach. Dziennikarskie relacje z klęsk żywiołowych (Kraków 2018), Covid, media i lęk : informacje o epidemii covid-19 jako czynnik zwiększający społeczny niepokój i poczucie zagrożenia (współautorki: Agnieszka Całek, Małgorzata Lisowska-Magdziarz). Promotorka 145 prac magisterskich i dyplomowych obronionych na UJ. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na społecznym i kulturowym oddziaływaniu mediów. Miłośniczka psów i sztuki kulinarnej (food art).

Więcej

Łukasz Buksa

Uniwersytet Jana Pawła II w Krakowie

doktor nauk społecznych, w dyscyplinie nauki socjologiczne, adiunkt na Wydziale Nauk Społecznych UPJP2 w Krakowie. Muzyk, wokalista, instruktor snowboardu. Autor książki o uzależnieniu od smartfona oraz serii artykułów naukowych o fonoholizmie, a także o zjawisku digital religion. Jego zainteresowania badawcze obejmują psychologiczne i duchowe aspekty korzystania z inteligentnych telefonów oraz współczesne formy cyfrowej religii.

Więcej

To książka, która nie oskarża, ale pozwala zrozumieć. Nie krytykuje, ale otwiera oczy. To pierwszy krok do świadomego korzystania z technologii.

Nie musisz odkładać telefonu, żeby przeczytać tę książkę. Ale być może po jej lekturze spojrzysz na niego inaczej.

Czy jesteś gotowy zobaczyć swój dzień i swój smartfon z innej perspektywy?

Pobierz ebook

Recenzje naukowe

Jest to jedna z pierwszych na rynku wydawniczym pozycji dokumentujących tak szczegółowo i wieloaspektowo wpływ smartfonów na codzienność mieszkańców Polski. (…) książka dostarcza unikalnych danych i kontekstów kulturowych związanych z cyfryzacją codzienności (…). Autorzy sprawnie łączą narrację naukową z przystępnym językiem popularnonaukowym Jest to wyjątkowy przykład zaangażowania badawczego i rzetelności analitycznej, który dzięki przystępnemu językowi oraz zawartym informacjom, staje się uniwersalnym kompendium wiedzy, skierowanym właściwie do każdego użytkownika smartfona.

dr hab. Małgorzata Łosiewicz, prof. UG, Uniwersytet Gdański

Przyznam, że nie mogłam się oderwać od lektury, bo ta książka opowiada o każdym z nas i o naszej codzienności z inteligentnymi telefonami. Autorzy „Przewiniętych” pokazali, bazując na wynikach badań własnych oraz badaczy reprezentujących różne specjalności m.in.: fizjoterapeutów, ortopedów, dentystów, okulistów, psychiatrów, mikrobiologów, prawników, psychoterapeutów, socjologów i medioznawców, w jaki sposób smartfony wpływają na nasz stan zdrowia fizycznego i psychicznego oraz na tworzone przez nas relacje interpersonalne. Przenalizowali sposoby odziaływania inteligentnych telefonów na nasze mózgi.

Magdalena Hodalska i Łukasz Buksa, opisując codzienne nawyki respondentów, unikają obwiniania czytelnika. Zamiast tego, kiedy to możliwe, zwracają uwagę na pozytywne aspekty korzystania ze smartfona. Skupiają się na edukacji, tłumacząc, jak aplikacje w inteligentnych telefonach aktywują układ nagrody w mózgu, co sprawia, że przeglądanie treści rekomendowanych przez algorytmy staje się łatwiejsze i bardziej uzależniające. Zrozumienie mechanizmów działania cyfrowych narzędzi oraz świadomość, w jakim stopniu problemy związane z używaniem smartfonów dotykają ludzi reprezentujących różne generacje, pomaga pozbyć się poczucia „niedostosowania” i przekonania, że nie potrafimy radzić sobie z bodźcami. Podkreślają także możliwości zarządzania czasem i włączenia telefonu w nasze codzienne czynności w sposób, który sprawia, że chwile spędzone na przeglądaniu smartfona staną się chwilami odpoczynku – ważnymi, a nie szkodzącymi naszym relacjom, zdrowiu czy bezpieczeństwu.

Czytając „Przewiniętych” odnosiłam wyniki badań do swoich nawyków korzystania ze smartfona i innych tego typu urządzeń. Dlatego polecam tę książkę każdemu, gdyż może ona stanowić przyczynek do dostrzeżenia własnych smartfonowych przyzwyczajeń. Natomiast refleksja i pogłębiony namysł nad nimi może stać się pierwszym krokiem do wprowadzania zmian w sposobach użytkowania inteligentnych telefonów.

Interdyscyplinarna perspektywa okazała się kluczowa dla zrozumienia różnych wymiarów życia z telefonem w ręce. Zaprezentowane wyniki badań ilościowych uzupełnione o wyniki analiz jakościowych w ramach projektu #HumanePhone powinny stać się bazą dla opracowania programów profilaktycznych realizowanych w szkołach na przedmiotach edukacja dla bezpieczeństwa lub/i edukacja zdrowotna. Jeszcze raz gorąco zachęcam do lektury i refleksji.

Dr hab. Olga Dąbrowska- Cendrowska, prof. UJK,
Uniwersytet Jana Kochanowskiego w Kielcach

Nie ma wątpliwości, że o zakresie oraz rzetelności autorskiej kwerendy świadczy również ponad pięćdziesięciostronicowa bibliografia zawierająca odniesienia do literatury polskiej i zagranicznej, co zasługuje na podkreślenie i docenienie. Uwzględnia ona interdyscyplinarną perspektywę — medioznawczą, psychologiczną, kulturoznawczą i socjologiczną, a nawet medyczną, gdyż wartym odnotowania skutkiem nadużywania inteligentnych telefonów są następstwa fizyczne, wśród nich na przykład tzw. smarfonowa szyja. (…) Znaczącym atutem wywodu autorów jest połączenie akademickiej rzetelności z przystępnym językiem. To powoduje, że książka może być przydatna zarówno dla badaczy i ekspertów z wielu dziedzin oraz studentów, jak i dla szerokiego grona odbiorców. Napisana językiem popularnonaukowym, prowadzi czytelnika przez kolejne zagadnienia, nie tracąc waloru akademickiego, a zarazem pozostaje zrozumiała i klarowna.

Dr Olimpia Górska, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II

Fragment recenzji: Górska, O. (2025). Phono sapiens. Jak przestaliśmy umieć żyć bez smartfona,
Kultura I Społeczeństwo, 69(3), 232–235. https://doi.org/10.35757/KiS.2025.69.3.15

Badacze oddają głos fizjoterapeutom i lekarzom: chirurgom, ortopedom, dentystom i okulistom; psychologom i psychiatrom, mikrobiologom, prawnikom, psychoterapeutom i socjologom. Przyjmują interdyscyplinarną perspektywę, by dostrzec i lepiej rozumieć różne wymiary naszych kontaktów ze współczesnym telefonem. Zapraszają nas do ogrodu nauk o komunikacji społecznej i mediach, ale nie boją się zaglądać na inne naukowe tereny zielone, wzbogacające perspektywę w omawianiu zjawisk związanych z naszą cyfrową codziennością, komunikacją międzyludzką i technologią mobilną. (…)
Zastanawiając się nad tym, kiedy telefon ludzi łączy, a kiedy oddala ich od siebie, autorzy koncentrują się na centralnym pytaniu swoich poszukiwań. Próbują ustalić, „w jaki sposób telefon ponownie mógłby stać się ludzki?” – zarówno dla samych użytkowników, jak i dla ich otoczenia.

Dr hab. Marcin Zaborski, prof. Uniwersytetu SWPS

Fragment recenzji: Zaborski, Marcin (2025). Przewinięci. Smartfon w polskiej codzienności. Przeglądanie telefonu w świetle badań empirycznych. Studia Medioznawcze 2025, tom 26, nr 3 (102), s. 278–281, https://studiamedioznawcze.eu/index.php/studiamedioznawcze/article/view/864

This book is a topical read that makes a significant contribution to media and communication studies. It systematizes knowledge about smartphone habits. (…) Another valuable observation regarding smartphone usage patterns is that users are often “physically present” but “emotionally distant.” Building on this, Hodalska and Buksa observe that prioritizing online availability further diminishes the quality of offline interactions. Moreover, it is not only active phone use but even its mere presence that reduces conversational engagement. It contributes to weakened interpersonal skills, illusory interactions, and a poorer perception of conversational partners. These issues culminate in what Chapter 10 describes as “phubbing,” the act of ignoring interlocutors to look at a screen. (…) The authors also provide statistics on smartphone use in the bedroom, kitchen, bath room, and at the gym. In Chapters 11–15, they discuss phenomena related to phone use before bedtime, at mealtimes (smartphones as the new “cookbooks” and “companions” at the table), while brushing teeth, bathing, toilet scrolling, and exercising (“scrolling as a new cardio”). The ubiquity of phone use seems to be connected to multitasking, defined as using more than one medium simultaneously (multiscreening), or combining smart phone use with other activities.

Małgorzata Durmaj

Fragment recenzji opublikowanej w czasopiśmie Mobile Media and Communication:

Durmaj, Małgorzata. "Book Review: Scrolled down. The smartphone in Polish everyday life by Magdalena Hodalska & Łukasz Buksa." Mobile media and Communication, 2026, no 1, https://journals.sagepub.com/doi/abs/10.1177/20501579261448443

Struktura książki zbudowana jest tematycznie, wokół konkretnych aktywności życia codziennego i ich powiązań ze smartfonem. Obejmuje ona takie obszary, jak: zdrowie fizyczne („pochylona głowa”, zmęczone oczy), neurologia i koncentracja („popcorn brain”, multitasking), funkcjonowanie społeczne (relacje rodzinne, phu bbing, FOMO), aktywność zawodowa i edukacyjna, sen, jedzenie, aktywność fizyczna, a także zachowania ryzykowne (scrollowanie w ruchu ulicznym, podczas prowadze nia pojazdu). Każdy z tematów odniesiono do światowej literatury naukowej oraz zilustrowano wynikami badań empirycznych. (…)

Autorzy nie demonizują technologii, lecz pokazują jej dwojaką naturę: Przewinięci to książka o ludziach, którzy przewijanie treści w telefonie wpletli w rytm swej codzienności. Całość została logicznie ułożona zgodnie z cyklem dnia i aktywnościami typowego użytkownika smartfonu – od rana (porannego sięgania po telefon), poprzez pracę, naukę, rozrywkę i relacje, aż po wieczór (zasypianie z telefonem).(…)

Wyjątkowym atutem pracy jest styl naukowy, zbliżony do popularyzatorskiego lub popularnonaukowego, co nadaje pracy komunikatywności, nie ujmując jej pre cyzji pojęciowej, wiarygodności naukowej i merytorycznej rzetelności. Liczne odniesienia do realiów życia codziennego, metafory, humorystyczne obserwacje czy nawiązania do kultury popularnej czynią książkę przystępną i interesującą dla szerokiego grona czytelników.

Dr Jarosław Kinal, Uniwersytet Rzeszowski

Fragment recenzji: Kinal, Jarosław (2025). Przewinięci w cyfrowej rzeczywistości. O codziennych praktykach smartfonowych Polaków. Kultura Media Teologia, 63(3), 218-222, https://czasopisma.uksw.edu.pl/kmt/article/view/16193

Monografia ta angażuje i składania czytelnika do przemyśleń bez wprawiania w poczucie winy lub wstydu. Autorzy zadbali nie tylko o rzetelne podstawy teoretyczne, wnikliwy opis wyników przeprowadzonego badania – ale także o zawarcie praktycznych porad dotyczących tego, jak korzystać z telefonów komórkowych w sposób, który przyniesie odbiorcy więcej korzyści.

mgr Aleksandra Skrzypiec

Fragment recenzji:
Skrzypiec, Aleksandra (2026) Recenzja książki: Magdalena Hodalska, Łukasz Buksa, Przewinięci. Smartfon w polskiej codzienności. Naukowy Przegląd Dziennikarski, 2026, nr 1, s. 193-199, http://naukowy-przeglad-dziennikarski.org/sites/default/files/08_Skrzypiec_NPD2026_01%202026.pdf

Nagłówki poszczególnych rozdziałów oraz styl narracji są nowoczesne i adekwatne do współczesnego „przewiniętego” odbiorcy – osoby na co dzień funkcjonującej w świecie zdominowanym przez technologie cyfrowe. Nie oznacza to jednak, że język publikacji ma charakter potoczny. Przeciwnie, Autorzy prezentują nową odsłonę języka naukowego, w której z jednej strony zachowane zostały klasyczne standardy akademickie, z drugiej zaś – widoczna jest świadomość współczesnych praktyk komunikacyjnych i nowoczesnego stylu pisania. Publikacja została napisana o użytkownikach smartfonów i jednocześnie dla nich – z uwzględnieniem ich kompetencji medialnych i językowych. Wszystkie te elementy składają się na atrakcyjny, a zarazem komunikatywny przekaz publikacji.

dr hab. Małgorzata Laskowska, prof. UKSW

Fragment recenzji: Laskowska, M. (2025), Smartfon w codziennym życiu, Zeszyty Prasoznawcze, 2025, t. 68, nr 2 (262), s. 185–191. https://doi.org/10.4467/22996362PZ.25.025.21557

Z dumą prezentujemy
odbiór naszej książki
wśród czytelników i recenzentów

2025

Data publikacji

10+

entuzjastycznych recenzji naukowych

6.000+

czytelników ebooka

"Przewinięci. Smartfon w polskiej codzienności" to lustro naszych czasów. Książka pokazuje jak smartfon stał się nieodłącznym elementem codziennych rytuałów, towarzysząc nam w kuchni, toalecie, stając się również towarzyszem naszej samotności. Autorzy, którzy przeprowadzili międzynarodowe badania nawyków ludzi korzystających ze smartfonów, nie poprzestają na diagnozowaniu "smarfonowych problemów" - piszą też o konkretnych narzędziach, które mają pomóc w odzyskaniu kontroli nad życiem zdominowanym przez technologie.

Magdalena

„Przewinięci” to książka, która pozwala w nowy sposób spojrzeć na człowieka. Z zaskoczeniem czytałem kolejne rozdziały, uświadamiając sobie, jak bardzo zżyliśmy się z tym urządzeniem, które towarzyszy nam niemal w każdej sytuacji, a którego obecność – jak dowiadujemy się na łamach książki – ma wpływ na nasze relacje z innymi ludźmi oraz zdrowie fizyczne i psychiczne. Poznając kolejne nawyki osób „przewiniętych”, korzystających ze smartfonów w kuchni, toalecie czy w trakcie prowadzenia samochodu, myślałem sobie: „Też tak mam!” – a patrząc na dane przywoływane w poszczególnych rozdziałach książki – nie jestem odosobniony.

Mateusz

Tyle cytowanych i omówionych badań to uczta!!!

Agnieszka

„Przewiniętych” nie będziecie przewijać, a na pewno nie do przodu. Jeśli już, to będziecie wracać do fragmentów, które Was zaskoczą, przestraszą, rozbawią, dadzą do myślenia. „Przewinięci” to wciąż rzadki przykład publikacji łączącej bardzo wysoką jakość opracowania naukowego, aktualność i rzetelność badań, o które jest oparta, z przystępnym, prostym językiem zrozumiałym dla Czytelników spoza świata akademickiego. Gdyby istniał kanon lektur obowiązkowych dla rodziców „Przewinięci” musieliby się w nim znaleźć. To na nas, „starszych” ciąży bowiem obowiązek wprowadzania „młodych” w cyfrowy świat, pokazywania jego wspaniałości oraz zagrożeń. Nie da się tego zrobić bez elementarnej wiedzy! Wiedzy, którą ta książka przedstawia metodycznie, sugestywnie i bez moralizatorstwa. Pozycja obowiązkowa!

Piotr

Książka „Przewinięci” uświadomiła mi codzienne nawyki związane z korzystaniem telefonu. Jednoczenie daje praktyczne wskazówki, jak rozsądnie poruszać się w cyfrowym świecie. Uważam, że każdy powinien zastanowić się od czasu do czasu czy, aby cyfrowa rzeczywistość nie zajmuje zbyt dużo miejsca przeznaczonego dla realnego świata :)
Wojtek

Przewinięci” to książka, która nie moralizuje, ale otwiera oczy. Jako osoba otwarta na komunikację społeczną, czuję niepokój, widząc, jak technologia coraz częściej zastępuje prawdziwe relacje. Ta publikacja to nie tylko zbiór badań, ale też lustro naszych codziennych zachowań. Czytając ją, widziałam wiele sytuacji z codziennego życia — momentów, w których telefon zabiera uwagę, która mogłaby należeć do drugiego człowieka.

Ania

Publikacja „Przewinięci” pozwoliła mi poznać terminy dotyczące ludzkich postaw, które obserwuje codziennie w społeczności. Wcześniej nie potrafiłem nazwać konkretnych zachowań człowieka i zrozumieć pełnego mechanizmu ich działania.

Arek

„Przewinięci. Smartfon w polskiej codzienności” to książka napisana absolutnie dla nas wszystkich: dla mnie i dla Ciebie, bo każdy z nas korzysta ze smartfona, choćby teraz, czytając tę recenzję. Autorzy pokazują w jaki sposób smartfon przenika różne sfery naszego życia, wpływając na nasze zdrowie. (…) „Przewinięci” skłaniają nas do refleksji i oceny, co tak naprawdę smartfon zrobił z naszymi umysłami, percepcją, emocjami i jak zmienił się sposób funkcjonowania w świecie, w którym telefon stał się elementem naszej codzienności. I chociaż wydawało mi się, że ten świat nie jest mój , chociażby dlatego,ze nie umieszczam w mediach społecznościowych postów oraz zdjęć i „lajki” mnie nie dotyczą, po dłuższym zastanowieniu odkryłam, jak dużo rzeczy robię bezwiednie. Wyciągnęłam zatem wnioski i zainspirowałam się do wprowadzenia w swoim życiu „godzin bez telefonu”:) Dziękuję Autorom za tę publikację. Ma ogromną wartość!

Paulina

Muszę przyznać, że ta książka naprawdę mną wstrząsnęła. Czytając „Przewinięci”, poczułem, jak bardzo sam jestem wciągnięty w ten ciągły scroll i nieustanne sprawdzanie telefonu. To były takie momenty uświadomienia sobie, jak dużo czasu i energii tracę na coś, co często nie wnosi nic wartościowego do mojego życia. Emocjonalnie to było dla mnie trochę jak lustro. Zobaczyłem tam siebie, ale też wielu ludzi wokół mnie. Momentami czułem się trochę przytłoczony, bo uświadomiłem sobie, jak bardzo smartfon potrafi odciągać od prawdziwych relacji i chwil, które powinny być ważne.

Ale jednocześnie książka dała mi nadzieję i motywację. To nie jest tylko krytyka, ale też konkretne wskazówki, jak to zmienić. Po lekturze poczułem, że mogę zacząć działać, że mam wpływ na to, ile i jak korzystam z telefonu, żeby nie stracić tego, co naprawdę ważne.

Karol

Książka „Przewinięci” to wyjątkowa pozycja, która w sposób prosty, a zarazem głęboki, zaprasza do refleksji nad tempem współczesnego życia i nad tym, jak bardzo potrzebujemy dziś zatrzymania. Autorzy z dużą empatią i wrażliwością prowadzą czytelnika przez doświadczenie zagubienia, przeciążenia bodźcami i potrzeby odnalezienia się, w świecie, który nieustannie „scrollujemy”.

W mojej opinii ta metafora przewijania – tak bliska każdemu, kto na co dzień korzysta ze smartfona – staje się w książce punktem wyjścia do szerszej refleksji nad tym, jak często przewijamy nie tylko ekrany, ale też własne życie: relacje, emocje, chwile ciszy.

Książka zachęca, by smartfon – narzędzie, które tak mocno kształtuje naszą codzienność – stał się przestrzenią mądrego wyboru, a nie mechanicznego nawyku. Właściwe wykorzystanie technologii, zdaniem autorów, nie polega na rezygnacji z niej, lecz na świadomym korzystaniu – z umiarem, intencją i uważnością.

Z dużą wdzięcznością przyjęłam tę publikację jako ważny głos w rozmowie o człowieku zanurzonym w świecie ekranów.

Anna

Książka obowiązkowa dla każdego! Naukowa publikacja, którą odebrałam emocjonalnie i osobiście. Jestem mamą nastolatków, wydawałoby się, że jestem wielu rzeczy świadoma … ale …. książka otworzyła mi oczy szerzej i prześwietliła te tematy, pozostawiając złudzeń jak wiele jeszcze nie wiemy.

Kasia

„Przewinięci” to poruszająca i niezwykle aktualna refleksja nad współczesnym stylem życia, w którym granica między światem realnym a cyfrowym niemal się zatarła. To nie jest opowieść o winie technologii, lecz o naszym uzależnieniu od bodźców i potrzebie bycia stale „podłączonym”. „Przewinięci” to zaproszenie do odzyskania równowagi – do świadomego korzystania z narzędzia, które może być zarówno naszym sprzymierzeńcem, jak i cichym złodziejem uwagi, czasu i relacji.

Oksana